Рабочая программа учебного предмета литературное чтение на родном (хакасском) языке 3 кл

Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Бондаревская средняя общеобразовательная школа»

Рассмотрено
Руководитель ШМО
_____________/Деревягина Т.П./
протокол заседания ШМО
от 29.08.2025г. № 1

Согласовано
Заместитель директора по УВР
_____________/Карташова Е.И./
от 29.08.2025 г.

Утверждено
Директор МБОУ «Бондаревская СОШ»
_____________/Кузьмичева Н.А./
Приказ № 165 от 01.09.2025 г
Внесены изменения Приказ №251
от 15.12.2025г

РАБОЧАЯ ПРОГРАММА
учебного предмета «Литературное чтение на родном (хакасском)языке»
для обучающихся 3 класса
на 2025-2026 учебный год

Бондарево, 2025

Аннотация
Хакас литературазыныӊ программазы 3 клазына Федеральнай хазна eгредbгстандарттары
(ФГОС) хоостыра, «Хакаслитература» предметтi пастаuлыu школада eгренгенiнiy
салтарларынакилiстiре,
«Хакаслитературазыныӊ»пастаuлыu
школағакилістіретимнелген
eгредbгпрограммахоостырапазылuан.
(Арчимаева
М.С.,БалгазинаА.Н.,ТолмачеваН.Я.,
ТолмачеваЛ.Н. Хакас Республиканы ңӱгредiгпостiлiнiңапарылчатхантиксi ӱгредiгорганизацияларының
1-4 класстарына«Хакастiлi»паза«Литературнайхығырығ»ӱгредiгпредметтерҷекӧзiдiмге программалар. Абакан: Хакасское книжное издательство имени В.М.Торосова, 2020 год.) Программа ныӊ
содержаниезі Улуғ Ноныптағыӧӧншколаныӊ eгредbгпланынакилiстiретимнелген.
Ӧjнпjгbннер:
тексттi
ӱннең,
посалынxахыuырГаны,
аныy
jjнсаuызынпeкeлеесизbнерb;
хығырғанғапаалағпирерге,постыy саuызынаy eлезерге; хыuырuантексттi пӱкӱлее, таллап,
хысхаҷахти, чайаачы тоғызында постыпосты jjнматырларорнынатурuызып, хығырғантексттi
кӧмесалыстырып, чоохтаппiлерi;
- олғаннар хыuырчатса, чоохтасчатса, пасчатса, литературапiлiстерiнсизiнчерлер;
олохтустасiлiг,
хооссjстернеy
тузаланарuа
eгренчелер;
саuыс-кjгiзiнпайытчалар,
чоохалuытчалар; уроксайӱгренҷiлерхығырарғакӧнiгiплеодырчалар;;
- eгренxiнiy кjyнiнкjдiрiп, хоныхтурuысчатханпjгiннернi толдырары, сидiктернi тобырарuа
eгредерb; ынархас, сыннандырыu, чахсыкирекпазааннаy даапасханравственнайкjрiмнерiнеy
тузаланары;
посчирiне,
Адачир-суунахыныстытыыдары;
аймах-пасхачоннарныy
культуразыноyарарыпазаулуuлиры
Учебнайпредметтіӊ содержаниезi (34ч)
Eгренiс - улуu тоuыс (4 ч)
Чирiбiс кeлiнiзi - чоныбыс ырызы (4 ч)
Атты таyмазынаy таныпчалар, кiзiнi родынаy пiлчелер (2 ч)
Аарлыu кiзiлерiбiстi улуuлапчабыс, адапчабыс (4 ч)
Фольклор (4 ч)
Саuыс алuытчаy тапчаy нымахтар (1ч)
Хормачы паза хазалxых чоохтар (2 ч)
Хоос паза кибiрлiг сjстер, чоохтар, нымахтар (6)
Проза паза поэзия (4 ч)
Баснялар (3 ч)
«Литературнайхыuырыu»предметтi eгренерiне3-xi класстанеделяда 1часпирiлче– 34ччылда.
Полuанна eгренxiнiy предметтi eгренгенхоостыра,
eгренiссалтарларынтузаланполчатханхоостырапазапредметчечидiглерi
3-xi класс
«Литературнайхыuырыu»предметтi eгренгенiнiy салтарлары
Полuан на eгренxiнiy «Литературнай хыuырыu» предметтi eгренген хоостыра чидiглерiне
(личностныерезультаты) мындаuкjнiгiстер кiрчелер:
- постыy кjyнiн, эмоцияларын оyнан пiлерi паза чарыт полары;
- пасха кiзiлернiy кjyнiн, эмоцияларын сизiнерi, оларныy eчeн саuыссыриры паза оларuа айап
пiлерi;
- чоохтыy сiлиин паза jтiг полчатханын сизiнерi, постыy чооuын тилiдерге кeстенерi;
- тjреен чирiне, пос тiлiне, культуразына хынары паза аарлап пiлерi;
- тексттiy авторынаy чоох апарарuа хынары, хыuырарuа кeстенерi;
2

- тiлнi хыuырыu пастыра eгренерге паза хынарuа кeстенерi;
- чоохтанuан паза пасхан сjс eчeн нандырыuлыu полчатханын оyниры.
Eгренxiнiy «Литературнай хыuырыu» предметте алuан eгренiс салтарларын тузалан
полчатхан хоос­ тыра чидiглерiне (метапредметные результаты) мындаu тиксi eгредiг
тоuыстарын ит полчатхан кjнiгiстер саналчалар:
Изерiстiре итчеy тиксi eгредiг тоuыстары (регулятивные универсальные учебные
действия):
- урокта идер тоuыстыy темазын паза пjгiнiн пос алынxа чоохтап полары;
- урокта пjгер eгредiг сурыuларыныy планын eгретчiнеy хада ит полары;
- постыy тоuызын, турuызылuан пjгiнге килiстiре, план хоостыра толдырары; толдырчатхан
тоuысты, кирек полза, паалап, пасха оyдайнаy алыстырары;
- eгретчbнеy хада чоохтазыuда тоuыс салтарларын паалаxаy синнерxе постыy паза пасха
кiзiлернiy тоuыстарыныy чидbглерbн паалиры.
Пiлiс алар тиксi eгредiг тоuыстары (познавательные универсальные учебные действия):
- тексттегi аймах-пасха информацияны (кjнi пирiлчеткен, чазыт, jjн саuысты читiрчеткен)
орта сизiн пbлерb;
- хыuырыuныy аймах-пасха кjрiмнерiнеy тузалан полары: eгредiглiг, таныстырчатхан паза
даа пасх.;
- аймах-пасха хобылда (текст, таблица, схема, хоос пастыра) пирiлген информацияны ал
полары;
- информацияныy хобылын алыстыр полары паза аны толдырары (текстке план, таблица,
схема, хысха пазыu, хоостар пeдiр пiлгенi);
- сjстiктернеy паза даа пасха пiлiс алxаy материалларнаy тузаланары;
- номе-нооныy сылтаu-салтарын табары;
- чоохтазыu пeдiрерi.
Чоох алызарuа eгретчеткен тиксi eгредiг тоuыстары (коммуникативные универсальные
учебные действия):
- чоох ситуациязы хоостыра постыy саuызын пазып паза паспин читiрерi;
- чоохтыy пjгiнiн толдырар eчeн, чоох оyдайларын килiстiре паза орта тузаланары;
- постыy саuызын чоохтиры паза киречiлирi;
- пасхаларын истiп, наа кjрiстi аларuа тимде полары, постыy ниме-нооuа кjрiзiн тeзедерге
тимде полары;
- jменеy итчеткен тоuыс хоостыра пiр чjпке килерi паза чjптес полары;
- сурыuлар турuыс полары.
Eгренxiнiy «Литературнай хыuырыu» предметтi eгренген хоостыра чидiглерiне
(предметные результаты) мындаu кjнiгiстер саналчалар:
- eгретчi паза пасха eгренxiлер чоохтапчатхан тексттi чоохтап пiлерi;
- тексттi jтiг, орта хыuыр полары;
- тексттiy ады паза jjн сjстерi хоостыра текстте ниме поларын сизiнерi;
- хыuырар алнында, хыuырчатса, хыuырuан соонаy учебниктегi тексттернi eгретчiнеy хада
чарыдары; тексттi, кизектерге чарып, оларuа ат пирерi, текстке олаyай план идерi паза аны план
хоостыра чоохтап пiлерi;
- наука-eгредbглbг тексттернi нинxе чардыхтаy пeткенbн сизbнbп, полuан на чардыхха
сурыuлар турuызары, план пeдiрiп, хыuырuан тексттi план хоостыра чоохтап пbлерi; хыuырып,
оyарары;
- jjн матырдаyар чоох пeдiр полары;
- пiрее нимедеyер, пазып паза паспин, алuым чоох пeдiрерi;
3

- хыuырuан нимедеyер хоос хоостап полары;
- хыuырuан нимедеyер искiр пiлерi паза аuаа паалаu пир полары;
- прозанаy пазылuан тоuыстарда авторны, аныy адын паза jjн матырларын пасхалап пiлерi;
- произведениелернi хоос саринаy eзeр пiлерi.
«Литературнайхыuырыu»
предметтiy jjнсодержаниезi пазатемалархоостырачарылчатханы
(Содержаниеучебногопредметаиобщеетематическоепланирование)
3-xi класс (34 час)
Eгренiс — улуu тоuыс (4 ч)
Кинденiy тузазы. Хакас тiлi -тjреен тiл. .
Сарыхтар: Тикпе сjс.Кибелiс.Чоох.
Кибелiстер: Е.Сагатаева «Азых чолҷа»,Н.Тиников «Eгретчее», «Тjреен тiл»;В.Угдыжеков.

«Солбанах нимее саuыссырапча», И.Миягашев «Пос тiлi»

Литератураныy хоос оyдайлары: тиyнестiрiг, гипербола, эпитет, олицетворение.
Чирiбiс кeлiнiзi — чоныбыс ырызы (4 ч)
Кибелiстер: Я.Тиспереков. «Хакасиям».

Чоохтар: Семен Прокопьевич Кадышев «Ағбан»,«Чуртазы аның –кӧзiдiм»
Кип-чоохтар: «Хуртуйах тас».
Атты таyмазынаy таныпчалар, кiзiнi родынаy пiлчелер­(2 ч)

Хакас чоныныy родтарынаyар кип-чоохтар. Туuан-чаuыннар. Кибiрлер.
Чоохтар: В.Бутанаев. «Табан родыныyкjгxiзi»
Чонныy кибiрлерi. А.Халларов. «Иркiн алтап,аалxыползаy».
Аарлыu кiзiлерiбiстi улуuлапчабыс, адапчабыс (4 ч)

Улуuларны улуuлир кибiрдеyер.
Чоох: И.Топоев. «Кемнiyпабазы улуu».
Кибелiстер: В. Угдыжеков. «Ixезiне сыйых»; А. Боргоякова. «Аuамны улуuлап», «Ууҷамныӊ
тапчаӊ нымахтары»,М.Е.Кильчичаков «Ӏкi нанҷы»
Фольклор (4 ч)

Чонныy пазылбин пeткен чайаачызы. Литературапаза чонныy пазылбин пeткен
чайаачызыныy палuалызы. Фольклорныy кiчiг сарыхтары. Кiчiг жанрларныy саuамuы
чуртастаuы орны.
Тахпахтар: С.Кадышев. «Чайзаyчирiбiсjyненче»,«Хакас чирi»; Е. Тыгдымаева. «Чирiм
сiлии»; Я. Тиспереков. «Тахпахтар»; А. Курбижекова. «Сортанахтыy сарыны», «Саасханныy
кjj», «Торuайахтыy ыры».
Чонныy ырлары: «Пала абытчаy ыр».П.М.Боргояков Хозанах
Кип-чоохтар: «Аба паза кeске».
Саuыс алuытчаy тапчаy нымахтар (1ч)

Тапчаy нымахтардаyар (таптырuастардаyар), ойын сананыстардаyар, табырах
чоохтаныстардаyар оyнаu. Хыйuа сjстер.
Таптырuастар: «Аy-хустардаyар», «Чир тамаuынаyар», «Кeлiмзiрестiг таптырuастар».
4

Хормачы паза хазалxых чоохтар (2 ч)

Хормачы паза хазалxых чоохтардаyар, сjстердеyер оyнаu. Матырларныyомалары.
Хормачы, кeлкiстiг чоохтар
Нымахтар: Пастухтың хормачызы (Индия чонының нымағы)
Хоос паза кибiрлiг сjстер, чоохтар, нымахтар (6)

Тыва чоныныy кип-чоохтары: «Чир-кiзiнiy ixезi»,«Кeн - кiзiнiy ixезi», «Ай - кiзiнiy пабазы»,
«Аба - кiзiнiy jбекезi».
Хакас чоныныy нымахтары: «Хайди Хымысха Паuазар аал­лап чjрген».
Пасха чоннарныy нымахтары:Тыва чоныныӊ кип-чоохтары, «Син пайзың» (тӱрк чонының
нымағы)
Чоохтар:И. Топоев. «Сын арuыс», Л.Костяков «Ниме полҷаң харах чазы»,«Койтiк кибiс»
(олғаннарға чооғас)
Класста нимес хыuырыu. «Олuаннар, пiлчезербе, хайдаu аy паза хус иy табырах ойлапча?».
Проза паза поэзия (4 ч)

Проза паза поэзиядаyар оyнаu. Улуuчоох.Чоох. Хайхастыu чоох. Полта (пасталuаны, хыызы,
тоозылчатханы).
Улуu чоох: С.Е.Карачаков «Порчоҷахтар»

Кибелiстер: А. Тюкпеев. «Сыбыxах»; К. Нербышев. «Чистегес», И.Костяков «Аарыҷах»
Баснялар (3 ч)

Баснядаyар оyнаu. Jjн матырлар.
В. Кобяков. «Тасхаxах»;М.Кильчичаков «Тӱгдӱр хуча», Н. Тиников. «Адай паза Сосха».

5

«Хакаслитература»предметтiӊкалендарно-тематическайпланированиезi 3 класс
Урокт
ыӊ

Тема

Част
ар

Теманың содержаниезi

Ӱгренҷiнiң уроктағы тоғызын кöзiткенi

Дата

№
Хакасияның тархынынаңар, саблығ кізілерінің чуртас чолларынаңар чоохтар.
1
Я. И. Сунчугашев. «Сомнығ
1
Хакасияның тархынынаңар, саблығ
кізілерінің чуртас чолларынаңар чоохтар.
тастар».
2

В.Я.Бутанаев.«Ызырлар»,«Тубалар»

1

Хакасияның тархынынаңар, саблығ
кізілерінің чуртас чолларынаңар чоохтар.

Хакасияның тархынынаңар, саблығ кізілерінің
чуртас чолларынаңар чоохтар пастыра ӱгренері

01.09

Хакасияның тархынынаңар, саблығ кізілерінің
чуртас чолларынаңар чоохтар пастыра ӱгренері

08.09

Кибелістер.
3

В.В.Угдыжеков.«Солбанах нимее
сағыссырапча?»

1

Хакасияның кӧрімі олғаннарға
пасчатхан писательлернің тоғыстарында.

Олғаннарға пасчатхан писательлернің

15.09

4

Я.А. Тиспереков. «Хакасиям»

1

Хакасияның кӧрімі олғаннарға пасчатхан
писательлернің тоғыстарында.

Олғаннарға пасчатхан писательлернің

22.09

1

Хакасияның кӧрімі олғаннарға пасчатхан
писательлернің тоғыстарында.

Олғаннарға пасчатхан писательлернің

29.09

1

Постың чирін улуғлапчатханы
писательлернің тоғыстарында.

Хакас тілін ӱгренерге паза аны аарлирға

06.10

1

Постың чирін улуғлапчатханы
писательлернің тоғыстарында.

Хакас чирініö тархынын тілін ӱгренерге
паза аны аарлирға кöніктірерге

13.10

5

А.В.Тюкпеев.«Аарлығ сӧс».

тоғыстарынаӊ танызары.
тоғыстарынаӊ танызары.
тоғыстарынаӊ танызары.

Чоохтар.
6
7

П.М.Боргояков.«Кем постың
чирін улуғлапча?»
И.П.Топоев.«Кӱргеннер».

ӱгредері

8

И.П.Топоев.«Кӱргеннер».

1

Постың чирін улуғлапчатханы
писательлернің тоғыстарында.

Хакас чирініö тархынын тілін ӱгренерге
паза аны аарлирға кöніктірерге

20.10

9

И.Топоев «Кемнiң пабазы улуғ?»

1

Постың чирін улуғлапчатханы
писательлернің тоғыстарында.

Хакас чирініö тархынын тілін ӱгренерге
паза аны аарлирға кöніктірерге

27.10

Аалдағы олғаннарныӊ чуртазын

10.11

Аалдағы олғаннарныӊ чуртазын

17.11

Аалдағы олғаннарныӊ чуртазын

24.11

Саблығ тахпахчыларныӊ тоғыстарынаӊ

01.12

Хакас чоныныӊ кип-чоохтарынаӊ

08.12

Олғаннарғапасчатханписательлерніңтоғыстарында хакас аалларының кӧрімі.
10

К.Т. Нербышев.«Минің кічіг
нанҷыларыма».

1

Хакас аалларының кӧрімі олғаннарға
пасчатханписательлернің тоғыстарында.

11

Г.Г.Казачинова.«Чылтызахтар».

1

Хакас аалларының кӧрімі олғаннарға
пасчатханписательлернің тоғыстарында.

12

И.П.Топоев. «КӧйтікМиргенек»

1

Хакас аалларының кӧрімі олғаннарға
пасчатханписательлернің тоғыстарында.

произведениелердегілернеӊ тиӊнестірері
произведениелердегілернеӊ тиӊнестірері
произведениелердегілернеӊ тиӊнестірері

Чонныңпазылбинпӱткенчайаачызы.
13

Тахпахтар

1

Хакас чонның тахпахтары. Саблығ
тахпахчылар.

14

Кип-чоох.

1

Тағлар, суғлар, родтар аттарынаңар
кип-чоохтар

таныстырарға паза ӱгренерге
таныстырарға паза ӱгренерге

Хайхастығ, чуртастаңар, аң-хустардаңар нымахтар.
15

Литературанымахтары

1

Литературанымахтары
7

Литература нымахтарын хакас чонының
нымахтарынаң тиңнестірері

15.12

16

М. Е. Кильчичаков. «Кірліг
Кырзан».

1

Литературанымахтары

17

С.Е.Карачаков.«Пустағы город»

1

Литературанымахтарычонныңчайаачы
зыначағынполғаны.

Тӧреенчирібістіңчир-чайаанхоозыкибелістерде.
18
1
В.А.Кобяков.«Аңҷы Хароол».
19
20

П.Т.Штыгашев.«Кӱскӱ»,
М.Р.Баинов.«Кӱскӱ»
И.Г.Котюшев.«Сымнар»,
Н.Г.Доможаков.«Пастағы хар».

1
1

Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.
Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.
Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.

Хайхастығ, чуртастаңар, аң-хустардаңар
нымахтарны аймах-пасха чоннарның
нымахтарынаң тиңнестірері
Литература нымахтарын аймах-пасха
чоннарның нымахтарынаң тиңнестірері

22.12
29.12

Тайғаныӊ кöрімі кибелісчілерніӊ
произведениелерінде ӱзӱрері

12.01

Кӱскӱдегі кöрімнерін кибелісчілерніӊ
произведениелерінде ӱзӱрері

26.01

Кӱскӱдегі кöрімнерін кибелісчілерніӊ
произведениелерінде ӱзӱрері

19.01

Аймах олғаннарныӊ хылыхтарын
тиӊнестірері

02.02

21

М.Е.Кильчичаков.«Иртеҷіл
Ироолах».

1

22

А.К. Майтакова. «Часхыда», А. В.

1

Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.

Тайғаныӊ кöрімі кибелісчілерніӊ
произведениелерінде ӱзӱрері

09.02

23

К.Т.Нербышев.«Чистегес»
В.В.Угдыжеков.«Іҷезіне сыйых»

1

Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.

Тайғаныӊ кöрімі кибелісчілерніӊ
произведениелерінде ӱзӱрері

16.02

Тюкпеев. «Сыбыҷах».

Тӧреен чирібістің чир-чайаан хоозы
кибелістерде.

Хакас чирінде чурттығ аң-хустардаңар.
24

А.В.Курбижекова.«Сортанахтың
тахпағы»

1

Хакас чирінде чурттығ аң-хустар
произведениелерде

Олғаннарға пазылған тахпахты ӱзӱрері

24.02

25

А.В.Курбижекова.«Саасханның

1

Хакас чирінде чурттығ аң-хустар
произведениелерде

Олғаннарға пазылған сарыннары ӱзӱрері

02.03

кӧӧ», «Торғайахтың ыры».

8

А.В.Тюкпеев.«Сарығ паар»,«Хара
сууҷахта», «Саасханнарның
талазы»
Хакас писательлернің тоғыстары.
26

1

Хакас чирінде чурттығ аң-хустар
произведіӊениелерде

Олғаннарға пазылған кибелістертерні

ӱзӱрері

16.03

1

Произведениелер ӱзіктерінде хакас
чонының чуртазы.

Хакас писательлернің тоғыстарынаӊ танызары.

06.04

Произведениелер ӱзіктерінде хакас
чонының чуртазы.

Хакас писательлернің тоғыстарынаӊ танызары.

13.04

27

Ф.Т.Бурнаков.«Аарлығ сыйых».

28

С.Е.Карачаков «Порчоҷахтар»

29

А.Е.Султреков. «Аба чӱрек»

1

Произведениелер ӱзіктерінде хакас
чонының чуртазы.

Хакас писательлернің тоғыстарынаӊ танызары.

20.04

30

Сыныхтаглыг тогыс.

1

Произведениелер ӱзіктерінде хакас
чонының чуртазы.

Хакас писательлернің тоғыстарынаӊ танызары.

27.04

Пасхаханчиріндегіпазаорысклассикписательлерініңтоғыстары.Кибелістер пазанымахтар.
31
Я. паза В. Гримм харындастар.
1
Пасха хан чиріндегі паза орыс классик Я. паза В. Гримм харындастарныӊ
писательлерінің тоғыстары. Ны- махтар.

«Тӱлгӱнең хастар»(тілбестеенА.
Г.Кызласова),

нымахтарынаӊ танызары

04.05

32

Я. паза В. Гримм харындастар.
«Хозаннаң Ёж»
(тілбестеенА.Г.Кызласова)

1

Пасха хан чиріндегі паза орыс классик
писательлерінің тоғыстары. Нымахтар.

Я. паза В. Гримм харындастарныӊ

18.05

33

Ш.Перро.«Хайхастығ ипчі»
(тілбестеен А.В.Астанаева)

1

Пасха хан чиріндегі паза орыс классик
писательлерінің нымахтар.

Ш.Перро.«Хайхастығ ипчі» нымағынаӊ
танызары

25.05

1

Россиядағы аймах чоннарның чоохтарын.

Россиядағы аймах чоннарның чоохтарынаӊ
танызары.

26.05

Россиядағыаймахчоннарныңчоохтары.
34
Г. М.Тукай.«Шурале»(тілбестеен М.
Н.Одаев). М. М. Джалиль.

9

нымахтарынаӊ танызары

«Талыҷах» (тілбестеен Ф.

Чукрай).С.К-Х.Тока.«Араттың сӧзі»
(ӱзік) (тілбестеен Н.Г.Доможаков)

Прай 34 час

10


Наверх
На сайте используются файлы cookie. Продолжая использование сайта, вы соглашаетесь на обработку своих персональных данных (согласие). Подробности об обработке ваших данных — в политике конфиденциальности.

Функционал «Мастер заполнения» недоступен с мобильных устройств.
Пожалуйста, воспользуйтесь персональным компьютером для редактирования информации в «Мастере заполнения».